Esperanto-USA

Lee Miller

Tim Westover

Alvenis malmultaj provoj al nia lastfoja poezia defio. Poezio alportas novajn defiojn por la tradukanto—ne nur oni devas zorgi pri senco kaj tono, sed pri rimo kaj ritmo. Tamen malgraŭ obstakloj (kaj foje pro obstakloj) floras la poezio, eble en nia lingvo eĉ pli, ol en naciaj lingvoj.

Dankon al RW, GB, HF, kaj LM, kiuj alfrontis la taskon kaj sendis siajn tradukojn de “In Flanders Fields” (verkis John McCrae en 1915).

La proponita poemo havas jamban metrikon (neakcentita silabo sekvata de akcentita silabo; verso finiĝas per akcentita). Tradukonte poemon en Esperanton, oni devas decidi, ĉu sekvi la saman metrikon, kiel en la originalo, aŭ ĉu alpreni novan metrikon, kiu eble havas similan karakteron al la originalo sed estos pli “Esperanta”. Jamba metriko estas fremda al la Esperanta parolritmo, sed ĝi estas ofta en la poezio pro influo de aliaj poeziaj tradicioj. Tradukanto, kiu volas redoni la jamban metrikon de “In Flanders Fields” en Esperanto, havas malfacilan taskon, ĉar la reguloj de Esperanto permesas, ke la jamba verso finiĝu per pronomo, prepozicio, mallongigita substantivo, aŭ manpleno de aliaj vortetoj (ĉi, ĉu, la). El tiuj elektoj, elizado de substantivoj plej facilas, sed tio eblas nur ĉe nominativaj, singularaj substantivoj. Tial ni legas en la tradukoj, ke Flanders fields transformiĝas al flandra kamp’ kaj poppies al papavar’ aŭ simple la papav-flor’. Malgraŭ tiuj defioj, la tradukintoj elektis sekvi la ritmon de la originalo. Abundas en la tradukprovoj apostrofoj.

D. Gary Grady is Vice President of the American Association of Teachers of Esperanto (AATE). He lives in Durham, NC.
dgary cxe mindspring punkto com

In English we can say, “I brush my hair with a brush and comb my hair with a comb,” which seems simple enough. So why is it that in Esperanto we say, “Mi brosas miajn harojn per broso kaj kombas miajn harojn per kombilo”?

One difference is that in Esperanto the word haro means a single hair, so we refer to brushing or combing our harojn, plural. This is logical, and it’s similar to the way many other languages say it, but a literal translation sounds comical to native English speakers because we say “hairs” only in reference to hairs that are noticeably few and relatively far apart. (Yes, like the ones on the top of my head. Thanks for reminding me.) Someone learning Esperanto might be amused by this, but probably not confused.

The other difference is more puzzling. Why do we refer to the two hair care instruments in question as brosoj kaj kombiloj? Why not brosoj kaj komboj, or brosiloj kaj kombiloj? Why does one require the -il suffix and not the other?

Now that issue 2009/2 of Usona Esperantisto is on its way to the printer, the issue 2009/1 is available for free to non-subscribers.

Want to get the current issue in both electronic and paper forms as soon as it’s available? Do you enjoy competing in monthly contests for fabulous cash prizes? Like helping worthy causes? You can do all that and more by joining Esperanto-USA for one low, low price. (Hint, hint.)

Selected articles from 2009/1 will also be appearing in HTML form soon.

Joel Brozovsky
parolis Esperanton kiel lian ĉefan lingvon dum du jardekoj eksterlande kaj dum kvin jaroj, kiam li estris la Centran Oficejon. Li nun loĝas en sia naskiĝurbo, Spokane. betulo cxe mac punkt com

Unu el la plej bonaj ekzercoj por alkutimiĝi al la parolado de Esperanto (aŭ de iu ajn lingvo) estas daŭre priskribi tion, kion oni vidas. La plej bona maniero plenumi tian ekzercon estas gvidi iun kiu tute ne vidas. Tian ekzercon mi povis multe ĝui en la dek-kvina somera Rekapabliga Kursaro de Esperanto (kaj angla) por blinduloj, okazinta en 2008 de Aŭgusto 16 ĝis 23 en Pensiono Šance, kiu situas montpiede inter arbaro kaj kampoj rande de Nová Ves en Frýdlant nad Ostravicí, oriente de Olomouc en la Ĉeĥa Respubliko.

Vidantoj, nevidantoj kaj malfortvidantoj kune vivis, lernis, ekskursis, kantis, ludis, manĝis, promenis, kaj interamikiĝis en amika esperantista etoso. Tio donis al mi multajn okazojn interagi kun nevidantoj en diversaj situacioj. Simpla paŝado tra la pensiono, de la manĝejo al dormĉambro, iĝas interesa defio kiam mi paŝas kun blindulo tenanta mian brakon. Mi devas atenti ne nur min mem, sed ankaŭ la duan personon. Ŝtupojn la blindulo povas mem senti anticipe kiam mi surtretas ilin, ĉar mia brako leviĝas aŭ malleviĝas kun mi. Sed mi devas atenti la larĝon de pordoj kaj aliajn obstaklojn en la vojo. La iro kun blindulo kontraste al sola iro similas al la kontrasto inter ŝoforado de kamiono kompare kun aŭteto.

D. Gary Grady is Vice President of the American Association of Teachers of Esperanto (AATE). He lives in Durham, NC.
dgary cxe mindspring punkto com

At some point after we start learning Esperanto, we begin to notice things that make the language seem harder than it needs to be. For example:

Ni komencis la kunvenon, kaj la kunveno komenciĝis.

Mi boligis la akvon, kaj la akvo bolis.

Why say komenci in one place and komenciĝi in the other? And why does boli work differently?

The usual explanation is that komenci is transitive and boli is intransitive, and to use komenci intransitively or boli transitively requires a suffix. Even if students remember what “transitive” and “intransitive” mean, they’re left with the impression that the transitivity of Esperanto verbs is something like the gender of French nouns: a more or less arbitrary attribute that unfortunately has to be looked up in a dictionary and committed to memory.

And Esperanto is supposed to be easy?

D. Gary Grady is Vice President of the American Association of Teachers of Esperanto (AATE). He lives in Durham, NC.
dgary cxe mindspring punkto com

When I was in college I let myself be talked into jumping directly into an upper level course in conversational French. Once I realized that everyone else in the class was much more fluent, I barely spoke at all for fear of making embarrassing mistakes.

But then some years after college I met someone who was learning French, and he and I had no trouble carrying on a limited conversation in French (with some English and a fair number of hand gestures mixed in). I’m sure a real French speaker would have been horrified, but we had a grand time and managed to communicate pretty well.